Betain (esasan hem glisin betain) oba hojalyk önümçiliginde biostimulýator hökmünde ekinleriň stres garşylygyny (gurakçylyga, duza we sowuga garşylyk ýaly) ýokarlandyrmakda uly täsir edýär. Miweleriň ýarylmagynyň öňüni almakda ulanylmagyna gelende, ylmy-barlaglar we tejribeler onuň belli bir täsirleriniň bardygyny, esasan hem miweleriň ýarylmagyny ýeňilleşdirmek üçin ösümlikleriň fiziologiki mehanizmlerini düzgünleşdirmek arkaly görkezýändigini görkezdi.

Miweleriň çatlamagynyň öňüni almakda betainiň esasy täsir ediş mehanizmi:
1. Osmotik düzgünleşdiriş täsiri
Betain ösümlik öýjüklerinde osmotik deňagramlylygy saklamaga kömek edýän möhüm osmotik düzgünleşdirijidir. Miweleriň çalt ösýän döwründe ýa-da suwuň düzüminde düýpli üýtgeşiklikler bolanda (meselem, gurakçylykdan soň birden güýçli ýagyş ýaganda), betain öýjükleriň osmotik basyşyny durnuklaşdyryp, miwe sellýulozasynyň giňelme tizligi bilen suwuň çalt siňmegi sebäpli deri ösüş tizliginiň arasyndaky deňsizlikleri azaldyp we şeýdip, miweleriň ýarylma howpuny azaldyp biler.
2. Öýjük membranasynyň durnuklylygyny güýçlendirmek
Betain öýjük membranalarynyň gurluş we funksional bitewüligini gorap biler, betbagtçylyklaryň (ýokary temperatura we gurakçylyk ýaly) netijesinde öýjük membranalaryna ýetirilýän zyýany azaldyp biler, miwe gabyklarynyň berkligini we uzalyp bilmegini ýokarlandyryp biler, şeýle hem miwe gabyklarynyň içki basyş üýtgemelerine çydamlylygyny ýokarlandyryp biler.
3. Antioksidant goragy
Miweleriň çatlamagy köplenç oksidatiw stress bilen baglanyşyklydyr. Betain ösümliklerde antioksidant fermentleriň (meselem, SOD, POD, CAT) işjeňligini güýçlendirip, artykmaç reaktiv kislorod görnüşlerini (ROS) ýok edip, öýjükleriň oksidatiw zeperlenmesini ýeňilleşdirip we miwe gabygy öýjükleriniň saglygyny saklap biler.
4. Kalsiýiň siňdirilişini we daşalmagyny höweslendiriň
Kalsiý miwe gabyklarynda öýjük diwarynyň möhüm bölegi bolup, kalsiý ýetmezçiligi miwe gabyklarynyň gowşaklaşmagyna aňsatlyk bilen sebäp bolup biler. Betain öýjük membranasynyň geçirijiligini gowulandyryp, kalsiý ionlarynyň miwe gabygyna daşalmagyny we toplanmagyny höweslendirip, miwe gabygynyň mehaniki güýjüni ýokarlandyryp biler.
5. Gormonal deňagramlylygyň düzgünleşdirilmegi
Ösümliklerde endogen gormonlaryň (meselem, ABA we etilen) sintezine we signal geçirijiligine gytaklaýyn täsir edýär, miwe gabyklarynyň garramagy prosesini gijikdirýär we miwe gabyklarynyň ösüş işjeňligini saklaýar.

Hakyky ulanylyş täsiri:
1. Degişli ekinler:

Ol üzüm, alça, pomidor, sitrus we hurma ýaly aňsat döwülýän miwe ekinlerinde, esasanam "Sunshine Rose" üzüm we alça ýaly suwa duýgur görnüşlerinde giňden ulanylýar.
2. Çatlamalaryň öňüni alyş täsiri:
Meýdan tejribeleri betainiň ýapraklara ulanylmagynyň (0,1% ~ 0,3% konsentrasiýasy) miweleriň çatlama tizligini 20% ~ 40% azaldyp bilýändigini, aýratyn täsirleriň bolsa ekin görnüşine, howa şertlerine we dolandyryş çärelerine baglylykda üýtgeýändigini görkezdi.
Kalsiý dökünleri (şeker spirti kalsiý we aminokislota kalsiý ýaly) bilen bilelikde ulanylanda, täsiri has gowy bolýar we "siňdiriş düzgünleşdirmesi + gurluş güýçlendirmesi" goşa goragyny emele getirýär.

Ulanyş teklipleri:
Esasy ulanylyş döwri: Miweleriň şişmeginiň ilkinji tapgyryndan reňkiniň üýtgemegine çenli her 7-10 günde 2-3 gezek püsküriň.
Betbagtçylyklardan öň öňüni almak:

Ýagyş ýa-da dowamly gurakçylykdan 3-5 gün öň püskürtmegiň kynçylyklara garşy durmak ukybyny ýokarlandyrjakdygy çak edilýär.

Ýapraklara çilemek üçin maslahat berilýän konsentrasiýa: ýokary konsentrasiýa sebäpli ýapraklarda duz stresiniň döremeginiň öňüni almak üçin 0,1% ~ 0,3% (ýagny 1-3 gram/litr suw).
Kökleri suwarmak: 0.05% ~ 0.1%, suw dolandyryşy bilen sinhronlaşdyrylan.
Goşundy shema:
Betain + kalsiý döküni (şeker spirti kalsiý ýaly): deriniň berkligini ýokarlandyrýar.
Betain+bor döküni: kalsiýiň siňmegine ýardam edýär we fiziologiki bozulmalary azaldýar.
Betain + deňiz otlarynyň ekstrakty: sinergiki taýdan stresse garşylygy güýçlendirýär.

Üns berilmeli meseleler:
Suw hojalygynyň esasy şu aşakdakylardyr:Betain ylmy suwaryşyň ornuny tutup bilmez! Topragyň durnukly çyglylygyny saklamak (meselem, plastik plýonka goýmak, damjalaýyn suwaryş) we çalt gurak çyglylygyň çalşygyndan gaça durmak zerurdyr.
Iýmit balansy:Kaliý, kalsiý, bor we beýleki elementleriň deňagramly üpjünçiligini üpjün ediň we azot dökünleriniň birtaraplaýyn ulanylmagyndan gaça duruň.
Daşky gurşawa laýyklygy: Betain tebigy ýagdaýda zäherli däl, daşky gurşaw we miweler üçin howpsuz we ýaşyl ekiş ulgamlary üçin amatlydyr.

Gysgaça mazmuny:
Betain osmotik düzgünleşdirme, membrananyň durnuklylygyny ýokarlandyrmak, antioksidant işjeňligi we kalsiýiň siňdirilişini höweslendirmek ýaly köp sanly ýollar arkaly miweleriň döwülmegine garşy durnuklylygy netijeli ýokarlandyrýar. Goşmaça çäre hökmünde miweleriň döwülme tizligini ep-esli azaltmak üçin suwy dolandyrmak we iýmit maddalaryny düzgünleşdirmek ýaly toplumlaýyn çäreleri utgaşdyrmak zerurdyr.

Amaly ulanylyşlarda, miweleriň şişýän döwründe pes konsentrasiýaly dermany birnäçe gezek püskürtmek we çatlamalaryň öňüni almak üçin iň gowy täsire ýetmek üçin kalsiý we bor dökünleri bilen utgaşdyrmaga ileri tutulýan ähmiýet bermek maslahat berilýär.