Iýmitküfkömelek sebäpli ýüze çykýar. Çig malyň çyglylygy ýeterlik bolanda, kömelek köp mukdarda köpelip, iýmit kömelekleriniň döremegine sebäp bolýar. Soňraiýmit kömelek, onuň fiziki we himiki häsiýetleri üýtgeýär, Aspergillus flavus has uly zyýan ýetirýär.

1. Käbä garşy çäreler:

(1) Çyglylygy gözegçilikde saklamak Çyglylygy gözegçilikde saklamak iýmitdäki çyglylygy we saklama gurşawynyň deňeşdirilen çyglylygyny gözegçilikde saklamagy aňladýar. Däneli iýmit üçin kömelek garşy çäreleriň esasysy hasyl ýygnalandan soň gysga wagtyň içinde onuň çyglylygyny howpsuz derejä çenli çalt azaltmakdyr. Umuman, arahis dänesi 8%-den, mekgejöwen 12,5%-den we däne çyglylygy 13%-den pes bolýar. Şonuň üçin kömelek köpelmek üçin amatly däl, şonuň üçin bu çyglylyk howpsuz çyglylyk diýlip atlandyrylýar. Dürli iýmitleriň howpsuz çyglylygy dürli-dürli bolýar. Mundan başga-da, howpsuz çyglylyk saklamak temperaturasy bilen hem negatiw baglanyşyklydyr.

(2) Temperaturany 12 ℃-den aşakda saklamak, küýzäniň köpelmegini we toksin öndürilişini netijeli gözegçilikde saklap biler.

(3) Mör-möjek çakmalarynyň we kemirgenleriň zyýan çekmeginiň öňüni almak üçin, däne saklanýan zyýankeşleri bejermek üçin mehaniki we himiki göreş usullaryny ulanmaly we kemirgenleriň öňüni almaga üns bermeli, sebäbi mör-möjek ýa-da kemirgen çakmalary däne dänelerine zyýan ýetirip, küýzäniň köpelmegini we küýzäniň ösmegini ýeňilleşdirip biler.

(4) Kömelek garşy serişdeler bilen işlenen iýmit çig mallary we formulaly iýmit kömeleklere örän duýgur bolýar, şonuň üçin gaýtadan işleniş wagtynda kömelekleriň öňüni almak üçin kömelek garşy serişdeler ulanylyp bilner. Köp ulanylýan fungisidler organiki kislotalar we duzlardyr, olaryň arasynda propion kislotasy we duzlar giňden ulanylýar.

2. Detoksikasiýa çäreleri

Iýmit kömelek toksinleri bilen hapalanandan soň, toksinleri ýok etmek ýa-da aýyrmak üçin tagalla edilmelidir. Köp ulanylýan usullar aşakdakylardyr:

(1) Galyp bölejiklerini aýyryň

Zäherli maddalar, esasan, zeper ýeten, küýreýän, reňki üýtgeýän we mör-möjekler tarapyndan iýilen dänelerde jemlenendir. Zäherli maddalaryň mukdaryny ep-esli azaltmak üçin bu däneleri saýlap bolýar. Ilki bilen iýmiti saýlamak, küýreýän iýmiti aýyrmak we soňra küýreýän iýmiti has guratmak üçin el bilen ýa-da mehaniki usullary ulanyň, bu bolsa zyýansyzlandyrmak we küýremegiň öňüni almak maksadyna ýetmäge kömek eder.

(2) Ýylylyk bilen işleme

Soýa keki we tohum ununyň çig mallary üçin, Aspergillus flavus B1-iň 48% -61% -ini we Aspergillus flavus C1-iň 32% -40% -ini 150 ℃-de 30 minut bişirmek ýa-da mikrotolkunly peçde 8-9 minut gyzdyrmak arkaly ýok edip bolýar.

(3) Suw bilen ýuwmak

Arassa suw bilen gaýta-gaýta çümdürip we çaýkamak suwda ereýän toksinleri aýryp biler. Soýa we mekgejöwen ýaly granula çig mallary ezilenden soň arassa suw bilen çaýkap ýa-da mikotoksinleri aýyrmak üçin 2% li eý suwy bilen gaýta-gaýta çaýkap bolýar.

(4) Adsorbsiýa usuly

Aktiwleşdirilen kömür we ak toýun ýaly adsorbentlar göbelek toksinlerini adsorbsiýa edip, olaryň aşgazan-içege ýollary tarapyndan siňdirilmegini azaldyp biler.

Maldarçylyk we guşçulyk tarapyndan hapalanan iýmleriň ulanylmagy ösüşiň saklanmagy, iýmleriň sarp edilişiniň azalmagy we iýmit siňdiriş ulgamynyň bozulmalary ýaly birnäçe hadysalara sebäp bolup biler, bu bolsa ykdysady peýdalara düýpli täsir edip biler. Munuň öňüni almaga we gözegçilik etmäge üns bermek zerurdyr.