Kaliý formaty, 2001-nji ýylda Ýewropa Bileleşigi tarapyndan tassyklanan we 2005-nji ýylda Hytaýyň Oba hojalyk ministrligi tarapyndan tassyklanan ilkinji antibiotik däl iýmit goşundysy, 10 ýyldan gowrak wagt bäri deňeşdirme boýunça ýetişen ulanyş meýilnamasyny toplady we köp sanly ylmy işlerde onuň doňuz ösüşiniň dürli tapgyrlaryna täsiri barada habar berildi.

Nekrozlaşdyryjy enterit gram-pozitiw bakteriýalar (Clostridium perfringens) tarapyndan döredilýän global guş keselidir, bu bolsa broýlerleriň ölümini artdyrýar we towuklaryň ösüş görkezijilerini subklinik taýdan peseldýär. Bu netijeleriň ikisi hem haýwanlaryň abadançylygyna zyýan ýetirýär we towuk önümçiligine uly ykdysady ýitgi getirýär. Hakyky önümçilikde, adatça, nekrozlaşdyryjy enteritiň ýüze çykmagynyň öňüni almak üçin iýmite antibiotikler goşulýar. Şeýle-de bolsa, iýmitde antibiotikleri gadagan etmek baradaky çagyryş artýar we antibiotikleriň öňüni alyş täsiriniň ornuny tutmak üçin başga erginler gerek bolýar. Barlagda iýmite organiki kislotalary ýa-da olaryň duzlaryny goşmak Clostridium perfringens-iň mukdaryny basyp, şeýlelik bilen nekrozlaşdyryjy enteritiň ýüze çykmagyny azaldyp biljekdigi anyklandy. Kaliý formaty içegede formik kislota we kaliý formata parçalanýar. Temperatura kowalent baglanyşyk häsiýeti sebäpli, käbir formik kislota içege doly girýär. Bu tejribede nekrozlaşdyryjy enterit bilen kesellän towuk täsirini öwrenmek üçin ylmy model hökmünde ulanyldy.kaliý formatyösüş görkezijilerine, içege mikrobiotasyna we gysga zynjyrly ýag kislotasynyň düzümine.

1. TäsiriKalium DiformatyNekrotik Enterit bilen ýokançlanan Broýlerleriň Ösüşi Hakda.

Eksperimental netijeler kaliý formatynyň nekrotik enterit infeksiýasy bolan ýa-da bolmadyk broýlerleriň ösüş görkezijilerine düýpli täsir etmeýändigini görkezdi, bu bolsa Hernandez we beýlekileriň (2006) ylmy-barlag netijeleri bilen gabat gelýär. Kalsiý formatynyň şol bir dozasynyň broýlerleriň gündelik agramynyň artmagyna we iýmit gatnaşygyna düýpli täsir etmeýändigi, ýöne kalsiý formatynyň goşulmagy 15 g/kg ýetende, broýlerleriň ösüş görkezijilerini düýpli peseltýändigi anyklandy (Patten we Waldroup, 1988). Şeýle-de bolsa, Selle we beýlekiler (2004) iýmite 6 g/kg kaliý formatynyň goşulmagynyň broýler towuklarynyň agramynyň artmagyny we iýmit sarp edilişini 16-35 güne çenli ep-esli artdyrandygyny anykladylar. Häzirki wagtda organiki turşularyň nekrotik enterit infeksiýasynyň öňüni almakdaky roly barada az sanly ylmy-barlag hasabatlary bar. Bu tejribe iýmite 4 g/kg kaliý formatynyň goşulmagynyň broýlerleriň ölüm derejesini düýpli peseltýändigini, ýöne ölüm derejesiniň peselmegi bilen goşulan kaliý formatynyň mukdarynyň arasynda doza-täsir gatnaşygynyň ýokdugyny anyklady.

2. TäsiriKalium DiformatyNekrotik Enterit bilen kesellän broýlerleriň dokumalarynda we organlarynda mikroblaryň mukdary barada

Iýme 45 mg/kg basitrasin sinkiniň goşulmagy nekrotik enterit bilen kesellän broýlerleriň ölümini azaldyp, şol bir wagtyň özünde jejunumdaky Clostridium perfringens-iň mukdaryny azaldyp, bu bolsa Kocher we beýlekileriň (2004) ylmy-barlag netijelerine laýyk gelýär. 15 günläp nekrotik enterit bilen kesellän broýlerleriň jejunumyndaky Clostridium perfringens-iň mukdaryna iýmit kaliý diformate goşundysynyň düýpli täsiri bolmady. Walsh we beýlekiler (2004) ýokary kislotaly iýmitleriň organiki kislotalara ýaramaz täsir edýändigini, şonuň üçin ýokary belokly iýmitleriň ýokary kislotalylygynyň kaliý formatynyň nekrotik enterite garşy öňüni alyş täsirini peseldip biljekdigini anykladylar. Bu tejribe şeýle hem kaliý formatynyň 35d broýler towuklarynyň myşsa aşgazanynda laktobakteriýalaryň mukdaryny artdyrandygyny anyklady, bu bolsa Knarreborg we beýlekileriň (2002) in vitro kaliý formatynyň doňuz aşgazanynda laktobakteriýalaryň ösüşini peseldendigini anyklamagy bilen gabat gelmeýär.

3.Nekrotik enterit bilen kesellän broýler towuklarynda kaliý 3-dimetilformatyň dokumalaryň pH derejesine we gysga zynjyrly ýag kislotasynyň mukdaryna täsiri

Organiki turşularyň antibakterial täsiriniň esasan iýmit siňdiriş ýolunyň ýokarky böleginde ýüze çykýandygy çak edilýär. Bu tejribäniň netijeleri kaliý dikarboksilatynyň on iki barmak içegäniň içinde 15 günde we aç içegäniň içinde 35 günde formik turşusynyň mukdaryny artdyrandygyny görkezdi. Mroz (2005) organiki turşularyň täsirine täsir edýän köp faktorlaryň bardygyny, mysal üçin iýmitiň pH derejesi, buferleşdiriji/turşulyk we iýmitiň elektrolit deňagramlylygy ýaly faktorlaryň bardygyny anyklady. Iýmitde pes kislotalylyk we ýokary elektrolit deňagramlylygy kaliý formatynyň formik turşusyna we kaliý formatyna bölünmegine ýardam edip biler. Şonuň üçin iýmitde kislotalylyk we elektrolit deňagramlylygynyň degişli derejesi broýlerleriň kaliý formaty arkaly ösüş görkezijileriniň gowulanmagyny we nekrotik enterite garşy öňüni alyş täsirini ýokarlandyryp biler.

Netije

Netijelerikaliý formatyBroýler towuklarynda nekrozlaşýan enteritiň modeli boýunça geçirilen barlaglar, kaliý formatynyň belli bir şertlerde beden agramyny artdyrmak we ölümi azaltmak arkaly broýler towuklarynyň ösüş görkezijileriniň peselmegini ýeňilleşdirip biljekdigini we broýler towuklarynda nekrozlaşýan enteritiň ýokançlygyny gözegçilikde saklamak üçin iýmit goşundysy hökmünde ulanylyp bilinjekdigini görkezdi.