DMPT, CAS NO.: 4337-33-1. Iň gowusysuw çekijiindi!

DMPTdimetil-β-propiotetin diýlip atlandyrylýan bu madda deňiz otlarynda we galofit ýokary ösümliklerde giňden ýaýrandyr. DMPT süýdemdirijileriň, guşlaryň we suw haýwanlarynyň (balyk we krewetka) iýmit metabolizmine höweslendiriji täsir edýär. DMPT (CH3) we S-toparlaryny öz içine alýan ähli belli birleşmeleriň arasynda suw haýwanlaryna iň güýçli täsir edýän maddadyr.

1. DMPT-niň çeşmesi

Polisipho - nia fastigata tarapyndan öndürilýän dimetil sulfid (DMS) esasan şu ýerden gelip çykýarDMPT, şeýle hem suw otlarynda netijeli metil donor bolup durýar we suw otlarynyň we palçyk ösümliginiň esasy osmotik düzgünleşdirijisi hem DMPT-dir. DMPT-niň mukdary deňiz otlarynyň dürli görnüşlerinde üýtgeýär we şol bir görnüşli deňiz otlarynyň mukdary hem dürli möwsümlerde üýtgeýär. DMPT dürli süýji suw balyklarynyň iýmitlenmegini we ösüşini ep-esli çaltlaşdyryp biler. DMPT-niň iýmitlendirme täsiri L-aminokislotalar ýa-da nukleotidler ýaly beýleki maddalardan tapawutlanýar we ol suw haýwanlarynyň ählisine diýen ýaly iýmitlendirme we ösüşi höweslendirme täsirini ýetirýär.

2.1 Tagam reseptorlary hökmünde täsirli ligandlar

Balyklaryň himiki duýgy organlaryndaky (CH) S-toparlary bilen özara täsirleşip bilýän reseptorlar boýunça geçirilen barlaglar henizem boş. Bar bolan hereket synag netijelerinden, balyklaryň (CH), N- we (CH2) 2S- toparlaryny öz içine alýan pes molekulýar agramly birleşmeler bilen özara täsirleşip bilýän tagam reseptorlarynyň bardygyny seljermek mümkin.

2.2 Metil donor hökmünde

(CH) we S-toparlaryDMPTmolekula haýwanlaryň iýmit metabolizmi üçin zerur bolan metil toparlarynyň çeşmeleridir. Haýwanlaryň bagrynda haýwanlar (CH) we S tarapyndan ulanylýan iki görnüşli metiltransferaza (EC2.1.1.3 we EC2.1.1.5) bar.

Deňiz otlarynyň (Hymenonas carterae) ösdürilip ýetişdirilen gurşawynda duzlulygyň ýokarlanmagy bilen deňiz otlarynyň öýjüklerinde DMPT-niň konsentrasiýasynyň we DMS-iň çykaryş tizliginiň ýokarlanandygy anyklanyldy.

DMPTköp fitoplankton, suw otlary we mollyuskalar we merjenler ýaly simbiotik mollyuskalaryň öýjüklerinde, şeýle hem krill we balyk bedenlerinde baýlaşýar. Iida we beýlekiler (1986) balyklarda DMPT-niň we DMS-iň öndürilişiniň olaryň iýmitindäki DMPT-niň mukdary bilen oňyn baglanyşyklydygyny tassykladylar, bu bolsa haýwanlardaky DMPT tüwisiniň iýmden gelip, deňiz ekosistemalaryndaky iýmit zynjyry arkaly adam haýwan bedenine girýändigini görkezýär. Suw otlary DMPT-ni sintezläp we ony bedende ýokary derejede (3-5 mmol/L) toplap bilýär. Balyklardaky we mollyuskalardaky DMPT iýmitdäki derejelerine golaýdyr we DMPT-niň konsentrasiýasy suw otlary (1 mmol/L), mollyuskalar (0.1 mmol/L) we balyklar (0.01 mmol/L) tertibinde azalýan meýli görkezýär.

Fiziologiki mehanizmDMPTHereket

Soňky ýyllarda geçirilen ylmy barlaglar DMPT-niň dürli deňiz we süýji suw balyklarynyň, rak şekillileriniň we deňiz mollyuskalarynyň iýmitleniş häsiýetine we ösüşine höweslendiriji täsir edýändigini, bu bolsa olaryň stres garşy we maşk etmek ukyplaryny gowulandyryp, iýmitde pes konsentrasiýaly metil toparynyň esasy fermentlerini artdyrýandygyny ýüze çykardy. Deňiz lewiniň bagryny synag materialy hökmünde we (CH3) we S- toparlaryny öz içine alýan dürli birleşmeleri substrat hökmünde ulanyp, E3C2.1.1.3 we E3 ferment işjeňliginiň DMPT substrat hökmünde ulanylanda iň ýokary bolýandygyny anyklady.

3. DMPT-niň suw haýwanlaryna iýmit täsiri

Deňiz suwunda we süýji suwda ýaşaýan balyklarda dişlemek häsiýeti we elektrofiziologiki tejribeler üçin (CH) we S toparlaryny öz içine alýan ýigrimi pes molekulýar agramly organiki birleşme ulanyldy. DMPT-niň süýji suwda ýaşaýan tuna, sazan we gara krep (Carassius auratus cuviera) ýaly üç görnüşli balyklaryň dişlemek häsiýetine iň güýçli täsir edýändigi anyklandy. Şeýle hem, ol deňiz suwunyň hakyky ölçeginiň (Pagrus major) we bäş ölçeginiň (Seriola quinquera diata) iýmitlenmek häsiýetini ep-esli ýokarlandyrdy.

DMPT we beýleki kükürt saklaýan birleşmeleri 1,0 mmol/L konsentrasiýasynda dürli synag iýmitlerine garyşdyryň we gözegçilik toparyny distilled suw bilen çalşyp, haç sazanynda iýmitlendirme synaglaryny geçiriň. Netijeler synaglaryň ilkinji dört toparynda DMPT toparynyň dişleme ýygylygynyň gözegçilik toparyna garanyňda ortaça 126 gezek ýokarydygyny görkezdi; ikinji 5 toparly synagda DMPT topary gözegçilik toparyna garanyňda 262,6 esse ýokary boldy. Glutamin bilen deňeşdirme synagynda 1,0 mmol/L konsentrasiýasynda