"Applied Materials Today" žurnalynda çap edilen täze gözlege görä, kiçijik nanofibrelerden ýasalan täze material häzirki wagtda çaga bezlerinde we gigiýena serişdelerinde ulanylýan zyýanly maddalaryň ornuny tutup biler.
Hindistan Tehnologiýa Institutyndan makalanyň awtorlary täze materiallarynyň daşky gurşawa az täsir edýändigini we häzirki wagtda adamlaryň ulanýan materiallaryndan has howpsuzdygyny aýdýarlar.
Soňky birnäçe onýyllyklaryň dowamynda bir gezek ulanylýan çaga bezleri, tamponlar we beýleki arassaçylyk önümleri siňdiriji smolalary (SAP) siňdiriji hökmünde ulandy. Bu maddalar öz agramyndan birnäçe esse köp suwuklygy siňdirip bilýär; ortaça çaga bezi öz agramyndan 30 esse köp suwuklygy siňdirip bilýär. Emma material biodegradasiýa bolmaýar: ideal şertlerde çaga beziniň dargamagy 500 ýyla çenli wagt alýar. SAP-lar şeýle hem toksik şok sindromy ýaly saglyk meselelerine sebäp bolup bilýär we 1980-nji ýyllarda tamponlardan satyn almak gadagan edildi.
Elektrosipilen sellýuloza asetat nanofiberlerinden ýasalan täze materialda bu kemçilikleriň hiç biri ýok. Ylmy topar öz gözleglerinde häzirki wagtda zenan gigiýenasy önümlerinde ulanylýan SAP-laryň ornuny tutup biljekdigine ynanýan materialy seljerdi.
"Söwda taýdan elýeterli önümlere howpsuz alternatiwalary işläp düzmek möhümdir, sebäbi olar toksik şok sindromyny we beýleki alamatlary döredip biler" diýip, makalanyň degişli awtory doktor Çandra Şarma aýtdy. Biz häzirki söwda taýdan elýeterli önümlerde ulanylýan zyýanly maddalary we biodegradasiýa bolmaýan super siňdiriji smolalary önümiň işini üýtgetmezlik ýa-da hatda suwuň siňdirilişini we rahatlygyny gowulandyrmazlyk esasynda aýyrmagy teklip edýäris.
Nanofiberler elektrospinning arkaly öndürilýän uzyn we inçe süýümlerdir. Barlagçylar olaryň uly ýüz meýdany sebäpli bar bolan materiallardan has siňdirijidigine ynanýarlar. Söwda taýdan elýeterli tamponlarda ulanylýan material takmynan 30 mikron yzda ýerleşýän tekiz, zolakly süýümlerden ýasalýar. Nanofiberler bolsa, tersine, 150 nanometr galyňlykda, häzirki materiallardan 200 esse inçe. Bu material bar bolan önümlerde ulanylýanlardan has rahat we ulanylandan soň az galyndy galdyrýar.
Nanofiber material adaty (80%) materiala garanyňda gözenekli (90% -den gowrak), şonuň üçin ol has köp siňdirijidir. Başga bir nokady belläp geçmek bolar: duzly we sintetiki siýdik synaglaryny ulanmak bilen, elektrostatik dokma süýümleri täjirçilik taýdan elýeterli önümlere garanyňda has köp siňdirijidir. Şeýle hem, olar nanofibre materialynyň iki görnüşini SAP bilen synagdan geçirdiler we netijeler nanofibreniň diňe özüniň has gowy işleýändigini görkezdi.
"Biziň netijelerimiz elektrostatik dokma nanofiberleriniň suw siňdiriş we rahatlyk babatda söwda şertlerinde satylýan sanitariýa önümlerinden has gowy netije berýändigini görkezýär we biz olaryň häzirki wagtda ulanylýan zyýanly maddalaryň ornuny tutmak üçin gowy dalaşgärdigine ynanýarys" diýip, doktor Şarma aýtdy. "Sanitariýa önümlerini has howpsuz ulanmak we ýok etmek arkaly adam saglygyna we daşky gurşawa oňyn täsir etmegi umyt edýäris."
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 8-nji marty
