Akwakultura üçin organiki kislotalar

 

 

TMAO

Organiki kislotalar kislotalylygy bolan käbir organiki birleşmeleri aňladýar. Iň köp ýaýran organiki kislota karboksil kislotasydyr, onuň kislotalylygy karboksil toparyndan gelip çykýar. Metil kalsiý, sirke kislotasy we ş.m. organiki kislotalar bolup, olar spirtler bilen reaksiýa girip, efirleri emele getirip bilýärler.

 

★Suw önümlerinde organiki kislotalaryň roly

1. Agyr metallaryň zäherliligini azaldyň, akwakultura suwundaky molekulýar ammiagy özgerdiň we zäherli ammiagyň zäherliligini azaldyň.

2. Organiki kislota nebit hapalanmagyny aýyrmak funksiýasyna eýedir. Howuzda nebit plýonkasy bar, şonuň üçin organiki kislota ulanylyp bilner.

3. Organiki kislotalar suwuň pH derejesini kadalaşdyryp we suwuň işini deňleşdirip bilýär.

4. Suwuň ýapyşlylygyny azaldyp, organiki maddalary flokkulýasiýa we kompleksleşme arkaly parçalap, suwuň ýüzleý dartgynlylygyny gowulandyryp biler.

5. Organiki kislotalar köp mukdarda surfaktantlary öz içine alýar, olar agyr metallary çylşyrymlaşdyryp, çalt zyýansyzlandyryp, suwdaky ýüzleý dartgynlylygy peseldip, howadaky kislorody suwa çalt eredip, suwdaky kislorodyň artýan kuwwatyny gowulandyryp we suwuň ýüzündäki basyşy gözegçilikde saklap bilýär.

★Organiki kislotalary ulanmakdaky ýalňyşlyklar

1. Howuzdaky nitrit standartdan geçende, organiki kislotalaryň ulanylmagy pH derejesini peselder we nitritiň zäherliligini ýokarlandyrar.

2. Ony natriý tiosulfat bilen ulanyp bolmaýar. Natriý tiosulfat kislota bilen reaksiýa girip, kükürt dioksidini we elementar kükürdi öndürýär, bu bolsa tohumçylyk görnüşlerini zäherleýär.

3. Ony natriý humaty bilen ulanyp bolmaýar. Natriý humaty gowşak şeleklidir we ikisini hem ulansaňyz, täsiri ep-esli azalar.

★ Organiki kislotalaryň ulanylyşyna täsir edýän faktorlar

1. Doza: suw haýwanlarynyň iýmitine şol bir organiki turşu goşulanda, ýöne massa konsentrasiýasy tapawutly bolsa, täsiri hem tapawutly bolýar. Agram artmak tizliginde, ösüş tizliginde, iýmit ulanylyş tizliginde we belok netijeliliginde tapawutlar bardy; Organiki turşu goşulmagynyň belli bir aralygynda, organiki turşu goşulmagynyň artmagy bilen, ösdürilip ýetişdirilen görnüşleriň ösüşi öňe gider, ýöne belli bir aralykdan geçende, organiki turşu goşulmagynyň gaty ýokary ýa-da gaty pes bolmagy ösdürilip ýetişdirilen görnüşleriň ösüşini bökdeýär we iýmit ulanylyşyny azaldýar, şeýle hem dürli suw haýwanlary üçin iň amatly organiki turşu goşulmasy tapawutly bolar.

2. Goşmak döwri: suw haýwanlarynyň dürli ösüş tapgyrlarynda organiki kislotalary goşmagyň täsiri dürli-dürli. Netijeler ösüşi höweslendirýän täsiriň ýaş tapgyrda iň gowy bolandygyny we agramyň artmagynyň iň ýokary derejede, 24,8% çenli bolandygyny görkezdi. Uly ýaşly tapgyrda täsir immun stresine garşy göreş ýaly beýleki ugurlarda hem aýdyň boldy.

3. Iýmiň beýleki maddalary: organiki kislotalar iýmitiň beýleki maddalary bilen sinergiki täsir edýär. Iýmiň düzüminde bolan belok we ýag ýokary bufer güýjine eýedir, bu bolsa iýmitiň kislotalylygyny ýokarlandyryp, iýmitiň bufer güýjüni peseldip, siňdirilişini we maddalaryň alyş-çalşyny ýeňilleşdirip, iýmitiň kabul edilişine we siňdirilişine täsir edip biler.

4. Daşarky şertler: suwuň amatly temperaturasy, suw gurşawyndaky beýleki fitoplankton görnüşleriniň dürlüligi we populýasiýa gurluşy, ýokary hilli iýmit, gowy ösen we keselsiz balyklar, şeýle hem mallaryň ýeterlik dykyzlygy organiki kislotalaryň iň gowy täsiri üçin örän möhümdir.

5. Has işjeň birleşme organiki kislotalar: has işjeň maddalary goşmak goşulýan organiki kislotalaryň mukdaryny azaldyp we maksada has gowy ýetip biler.

 


Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 27-nji apreli