Organiki kislotalar kislotaly käbir organiki birleşmeleri aňladýar. Iň köp ýaýran organiki kislota karboksil toparyndan kislotaly bolan karboksil kislotasydyr. Kalsiý metoksidi, sirke kislotasy we hemmesi organiki kislotalardyr. Organiki kislotalar efirleri emele getirmek üçin spirtler bilen reaksiýa girip bilýär.
Suw önümlerinde organiki kislotalaryň roly:
1. Agyr metallaryň zäherliligini ýeňilleşdiriň, akwakultura suwundaky molekulýar ammiagy öwüriň we zäherli ammiagyň zäherliligini azaldyň.
2. Organiki kislota ýag hapalanmagyny aýryp bilýär. Köpelýän howuzda ýag örtügi bar, şonuň üçin organiki kislota ulanylyp bilner.
3. Organiki kislotalar suw howdanynyň pH derejesini kadalaşdyryp we suw howdanyny deňleşdirip bilýär.
4. Ol suw howdanynyň ýapyşganlygyny azaldyp, flokkulýasiýa we kompleksleşme arkaly organiki maddalary parçalap, suw howdanynyň ýüzleý dartgynlylygyny gowulandyryp biler.
5. Organiki kislotalar köp mukdarda surfaktantlary öz içine alýar, olar agyr metallary çylşyrymlylaşdyryp, çalt zyýansyzlandyryp, suw howdanyndaky ýüzleý dartgynlylygy azaldyp, suwdaky howadaky kislorody çalt eredip, suw howdanyndaky kislorod bilen üpjünçilik ukybyny gowulandyryp we suwuň ýüzündäki basyşy gözegçilikde saklap bilýär.
Organiki kislotalary ulanmagyň ýalňyş düşünilmegi:
1. Howuzdaky nitrit standartdan geçende, organiki turşunyň ulanylmagy pH derejesini peselder we nitritiň zäherliligini ýokarlandyrar.
2. Ony natriý tiosulfat bilen ulanyp bolmaýar. Natriý tiosulfat kislota bilen reaksiýa girip, kükürt dioksidini we elementar kükürdi öndürýär, bu bolsa tohumçylyk görnüşlerini zäherleýär.
3. Ony natriý humaty bilen ulanyp bolmaýar. Natriý humaty gowşak şeleklidir. Eger olar ulanylsa, täsiri ep-esli azalar.
Organiki kislotalaryň ulanylyşyna täsir edýän faktorlar:
1. Goşulýan mukdary: suw haýwanlarynyň iýmine şol bir organiki turşu goşulanda, ýöne massa konsentrasiýasy tapawutly bolsa, täsiri hem tapawutly bolýar. Agram artmak tizliginde, ösüş tizliginde, iým ulanylyş tizliginde we belogyň netijeliliginde tapawutlar bardy; Organiki turşunyň goşulýan mukdary belli bir aralykda bolýar. Goşulýan mukdaryň artmagy bilen, ösdürilip ýetişdirilen görnüşleriň ösüşine itergi berer, ýöne belli bir aralykdan geçse, gaty ýokary ýa-da gaty pes bolsa, ösdürilip ýetişdirilen görnüşleriň ösüşine päsgel berer we iýmiň ulanylyşyny azaldar, şeýle hem dürli suw haýwanlary üçin organiki turşunyň goşulýan iň amatly mukdary tapawutly bolar.
2. Goşma döwri: suw haýwanlarynyň dürli ösüş tapgyrlarynda organiki kislotalary goşmagyň täsiri dürli-dürli. Barlaglar onuň çagalykda iň gowy ösüşi höweslendirýän täsiriniň bardygyny, iň ýokary agram artmagynyň 24,8% bolandygyny görkezdi. Uly ýaşda bolsa, immun stresine garşy göreş ýaly beýleki taraplarda aýdyň täsirleri bar.
3. Iýmiň beýleki maddalary: organiki kislotalar iýmiň beýleki maddalary bilen sinergiki täsir edýär. Iýmiň düzüminde bolan belok we ýag ýokary bufer güýjine eýedir, bu bolsa iýmiň kislotalylygyny ýokarlandyryp, iýmiň bufer güýjüni peseldip, siňdirilişini we maddalaryň alyş-çalşyny ýeňilleşdirip, iýmit kabul edilişine we siňdirilişine täsir edip biler.
4. Daşarky şertler: organiki kislotalaryň iň gowy täsiri üçin, suwuň degişli temperaturasynyň, suw gurşawyndaky beýleki fitoplankton görnüşleriniň dürlüliginiň we populýasiýa gurluşynyň, ýokary hilli iýmitiň, gowy ösen we keselsiz balyk çagalarynyň, şeýle hem mallaryň ýeterlik dykyzlygynyň bolmagy möhümdir.
5. Kalium dikarboksilatKaliý dikarboksilatyny goşmak goşulma mukdaryny azaldyp we maksada has gowy ýetip biler.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 1-nji sentýabry