Häzirki zaman doňuzlaryny köpeltmek we kämilleşdirmek adam zerurlyklaryna laýyklykda amala aşyrylýar. Maksat doňuzlaryň az iýmegini, çalt ösmegini, köp önüm bermegini we ýokary ýagsyz et öndürmegini üpjün etmekdir. Tebigy gurşawyň bu talaplary kanagatlandyrmagy kyn, şonuň üçin emeli gurşawda gowy netije gazanmak zerurdyr!

Sowadyjy we ýylylygy saklamak, gurak çyglylygy gözegçilikde saklamak, kanalizasiýa ulgamy, maldarçylyk jaýyndaky howanyň hili, logistika ulgamy, iýmitlendirme ulgamy, enjamlaryň hili, önümçiligi dolandyrmak, iým we iýmitlendirme, köpeltme tehnologiýasy we ş.m. doňuzlaryň önümçilik görkezijilerine we saglyk ýagdaýyna täsir edýär.

Häzirki ýüzbe-ýüz bolýan ýagdaýymyz, doňuz epidemiýalarynyň barha köp bolmagy, waksinalaryň we weterinariýa dermanlarynyň barha köp bolmagy we doňuzlary ösdürip ýetişdirmegiň barha kynlaşmagydyr. Doňuz bazary rekord derejä ýetip, iň uzak dowam eden mahaly, köp doňuz fermalarynyň hiç hili girdejisi ýok, hatda zyýany hem ýok.

Soňra biz doňuz epidemiýa keselini bejermegiň häzirki usulynyň dogrudygyny ýa-da ugrunyň nädogrydygyny oýlanmazdan saklanyp bilmeýäris. Biz doňuz pudagynda keseliň kök sebäplerini oýlanmalydyrys. Bu wirusyň we bakteriýalaryň gaty güýçli bolmagyndanmy ýa-da doňuzlaryň gurluşynyň gaty gowşak bolmagyndanmy?

Şeýlelikde, häzir senagat doňuzlaryň spesifik däl immun funksiýasyna barha köp üns berýär!

Doňuzlaryň spesifik däl immun funksiýasyna täsir edýän faktorlar:

1. Iýmitlenme

Patogen infeksiýa prosesinde haýwanlaryň immun ulgamy işjeňleşýär, beden köp mukdarda sitokinleri, himiki faktorlary, ýiti fazaly beloklary, immun antitelalary we ş.m. sintez edýär, maddalaryň alyş-çalyş tizligi ep-esli ýokarlanýar, ýylylyk öndürilişi ýokarlanýar we bedeniň temperaturasy ýokarlanýar, bu bolsa köp sanly iýmit maddalaryny talap edýär.

Birinjiden, ýiti tapgyrda beloklary, antitelalary we beýleki işjeň maddalary sintezlemek üçin köp mukdarda aminokislotalar gerek bolýar, bu bolsa bedeniň belok ýitgisiniň we azotyň bölünip çykmagynyň artmagyna getirýär. Patogen infeksiýa prosesinde aminokislotalaryň üpjünçiligi, esasan, bedeniň beloklarynyň dargamagyndan gelip çykýar, sebäbi haýwanlaryň işdäsi we iýmit kabul edişi ep-esli azalýar ýa-da hatda aç galýar. Metabolizmiň güýçlenmegi witaminlere we mikroelementlere bolan islegi hökman artdyrar.

Beýleki tarapdan, epidemiki keselleriň howpy haýwanlarda oksidatiw strese getirýär, köp mukdarda erkin radikallary öndürýär we antioksidantlaryň (VE, VC, Se we ş.m.) sarp edilişini artdyrýar.

Epidemiki keselleriň kynçylyklarynda haýwanlaryň metabolizmi güýçlenýär, iýmit maddalaryna bolan zerurlyk artýar we haýwanlaryň iýmit maddalarynyň paýlanyşy ösüşden immunitete üýtgeýär. Haýwanlaryň bu metabolik reaksiýalary epidemiki kesellere garşy durmak we mümkin boldugyça diri galmak üçindir, bu bolsa uzak möhletli ewolýusiýanyň ýa-da tebigy seçginiň netijesidir. Şeýle-de bolsa, emeli seçginiň netijesinde, epidemiki keselleriň kynçylyklarynda doňuzlaryň metabolik görnüşi tebigy seçginiň ýolundan çykýar.

Soňky ýyllarda doňuzlaryň ösdürilip ýetişdirilmegi doňuzlaryň ösüş mümkinçiligini we ýagsyz etiň ösüş depginini ep-esli gowulandyrdy. Şeýle doňuzlara ýokuşandan soň, elýeterli iýmit maddalarynyň paýlanyş usuly belli bir derejede üýtgeýär: immun ulgamyna bölünip berilýän iýmit maddalary azalýar we ösüş üçin bölünip berilýän iýmit maddalary köpelýär.

Sagdyn şertlerde bu önümçilik görkezijilerini ýokarlandyrmak üçin tebigy ýagdaýda peýdalydyr (doňuzlaryň köpeldilmegi örän sagdyn şertlerde amala aşyrylýar), ýöne epidemiki keseller bilen ýüzbe-ýüz bolanda, şeýle doňuzlaryň immuniteti pes we ölüm derejesi köne görnüşlere garanda ýokary bolýar (Hytaýda ýerli doňuzlar haýal ösýär, ýöne olaryň kesellere garşy durnuklylygy häzirki zaman daşary ýurt doňuzlaryndan has ýokary).

Ösüş görkezijilerini gowulandyrmak saýlamasyna yzygiderli üns bermek, ösüşden başga funksiýalary gurban etmeli bolan iýmit maddalarynyň paýlanyşyny genetiki taýdan üýtgetdi. Şonuň üçin, ýokary önümçilik mümkinçiligine eýe bolan arryk doňuzlary ösdürmek, esasanam epidemiki keseller döwründe, ýokary iýmit derejesini üpjün etmeli, şonuň üçin iýmit bilen üpjünçilik üpjün edilmeli, immunizasiýa üçin ýeterlik iýmit maddalary bolmaly we doňuzlar epidemiki keselleri ýeňip geçmeli.

Doňuz ösdürip ýetişdirmegiň pese gaçmagy ýa-da doňuz fermalarynda ykdysady kynçylyklar ýüze çykan ýagdaýynda, doňuzlaryň iým üpjünçiligini azaldyň. Epidemiýa başlansoň, netijeleri betbagtçylykly bolmagy mümkin.

2. Stress

Stress doňuzlaryň nemli bardasynyň gurluşyny zaýalaýar we doňuzlarda infeksiýa töwekgelçiligini ýokarlandyrýar.

StressKislorodyň erkin radikallarynyň köpelmegine getirýär we öýjük membranasynyň geçirijiligini ýok edýär. Öýjük membranasynyň geçirijiligi ýokarlandy, bu bolsa bakteriýalaryň öýjüklere girmegine has amatly boldy; Stress simpatik böwrek üstü mäziniň medullar ulgamynyň oýanmagyna, içki damarlaryň üznüksiz gysylmagyna, nemli bardanyň işemiýasyna, gipoksik zeperlenmesine, ýara eroziýasyna getirýär; Stress metabolik bozulmalara, öýjük içindäki kislotaly maddalaryň köpelmegine we öýjük asidozynyň döredýän nemli bardanyň zeperlenmegine getirýär; Stress glýukokortikoidleriň bölünip çykmagynyň ýokarlanmagyna getirýär we glýukokortikoid nemli bardanyň öýjükleriniň dikeldilmegine päsgel berýär.

Stress doňuzlarda detoksifikasiya töwekgelçiligini artdyrýar.

Dürli stress faktorlary bedende köp mukdarda kislorod erkin radikallarynyň öndürilmegine sebäp bolýar, bu bolsa damar endotelial öýjüklerine zyýan ýetirýär, damar içi granulositleriň agregasiýasyny döredýär, mikrotrombozyň we endotelial öýjükleriň zeperlenmeginiň emele gelmegini çaltlaşdyrýar, wirusyň ýaýramagyna ýardam edýär we detoksikasiýa töwekgelçiligini ýokarlandyrýar.

Stress doňuzlarda bedeniň garşylygyny peseldýär we durnuksyzlygyň töwekgelçiligini ýokarlandyrýar.

Bir tarapdan, stress wagtynda endokrin düzgünleşdirilişi immun ulgamyny tormozlaýar, mysal üçin, glýukokortikoid immun funksiýasyna tormozlaýjy täsir edýär; Beýleki tarapdan, stress sebäpli kislorodyň erkin radikallarynyň we iltihaby döredýän faktorlaryň artmagy immun öýjüklerine gönüden-göni zyýan ýetirýär, bu bolsa immun öýjükleriniň sanynyň azalmagyna we interferonyň ýeterlik derejede bölünip çykmazlygyna getirýär we immunosupressiýa getirýär.

Spesifik däl immunitet pese gaçmagynyň anyk alamatlary:

● göz nejasy, gözýaş tegmilleri, arkadan gan akmasy we beýleki üç hapa mesele

Arkadan gan akmasy, köne deri we beýleki meseleler bedeniň ilkinji immun ulgamynyň, bedeniň ýüzüniň we nemli bardanyň zaýalanandygyny görkezýär, bu bolsa kesel döredijileriň bedene has aňsat girmegine sebäp bolýar.

Gözýaş örtüginiň esasy sebäbi, gözýaş beziniň lizozim arkaly kesel döredijileriň mundan beýläk ýokuşmagynyň öňüni almak üçin gözýaşyny yzygiderli bölüp çykarmagydyr. Gözýaş örtügi göz ýüzündäki ýerli nemli bardanyň immun päsgelçilikleriniň funksiýasynyň peselýändigini we kesel döredijiniň doly aýrylmandygyny görkezýär. Şeýle hem, göz nemli bardasyndaky bir ýa-da iki SIgA we komplement beloklarynyň ýeterlik däldigini görkezdi.

● ekiş işiniň pese gaçmagy

Ätiýaçlykdaky doňuzlaryň ýok edilmegi derejesi örän ýokary, göwreli doňuzlar düşük edýär, ölü çaga dogurýar, mumiýalanýar, ejiz doňuz çagalary we ş.m.;

Süýtden aýrylandan soň estroza gaýdyp gelmek we estroza gaýdyp gelmek; Süýt emdirýän doňuzlaryň süýdüniň hili pese gaçdy, täze doglan doňuzlaryň immuniteti pesdi, önümçiligi haýaldy we içgeçme derejesi ýokarydy.

Doňuzlaryň ähli nemli barda böleklerinde, şol sanda döşde, iýmit siňdiriş ulgamynda, ýatgyda, köpeliş ulgamynda, böwrek turbalarynda, deri mäzlerinde we beýleki nemli gatlakda patogen infeksiýasynyň öňüni almak üçin köp derejeli immun päsgelçilik funksiýasyna eýe bolan nemli barda ulgamy bar.

Mysal hökmünde gözü alyp göreliň:

① Gözüň epitelial öýjük membranasy we onuň bölünip çykýan lipid we suw bölekleri patogenlere fiziki päsgelçilik döredýär.

②AntibakterialGöz ýaşy bezleri tarapyndan bölünip çykarylýan gözýaşlary ýaly göz nemli bardasynyň epiteliýasyndaky mäzler tarapyndan bölünip çykarylýan komponentler bakteriýalary öldürip, bakteriýalaryň köpelmegine päsgel berip bilýän, şeýle hem kesel döredijilere garşy himiki päsgelçilik döredýän köp mukdarda lizozim saklaýar.

③ Mukozanyň epitelial öýjükleriniň dokuma suwuklygynda ýaýran makrofaglar we NK tebigy öldüriji öýjükler patogenleri fagositleşdirip we patogenler tarapyndan ýokançlanan öýjükleri aýryp, immun öýjük päsgelçiliklerini emele getirip bilýärler.

④ Ýerli nemli bardanyň immuniteti göz nemli bardasynyň subepitelial gatlagynyň birleşdiriji dokumasynda ýaýran plazma öýjükleri tarapyndan bölünip çykarylýan SIgA immunoglobulinden we onuň mukdaryna laýyk gelýän komplement belogyndan ybaratdyr.

Ýerlimukoza immunitetimöhüm rol oýnaýarimmun goragy, bu bolsa ahyrsoňy patogenleri ýok edip, saglygyň dikeldilmegine ýardam edip we gaýtalanýan infeksiýanyň öňüni alyp biler.

Doňuzlaryň köne deri we gözýaş tegmilleri umumy nemli bardanyň immunitetiniň zeperlenendigini görkezýär!

Prinsip: deňagramly iýmitlenme we berk esas; Saglygy gowulandyrmak üçin bagry goramak we zyýanly maddalary aýyrmak; Stressi azaltmak we içki gurşawy durnuklaşdyrmak; Wirusly keselleriň öňüni almak üçin dogry sanjym.

Näme üçin biz spesifik däl immuniteti gowulandyrmakda bagry goramaga we detoksifikasiya etmäge ähmiýet berýäris?

Bagyr immun päsgelçilik ulgamynyň agzalarynyň biridir. Makrofaglar, NK we NKT öýjükleri ýaly tebigy immun öýjükleri bagyrda iň köp duş gelýär. Bagyrdaky makrofaglar we limfositler degişlilikde öýjük immunitetiniň we gumoral immunitetiň açarydyr! Şeýle hem, ol spesifik däl immunitetiň esasy öýjükleridir! Bütin bedendäki makrofaglaryň altmyş göterimi bagyrda ýygnanýar. Bagyra girenden soň, içegeden antigenleriň köpüsi bagyrdaky makrofaglar (Kupffer öýjükleri) tarapyndan ýuwular we arassalar, kiçi bölegi bolsa böwrek tarapyndan arassalar; Mundan başga-da, gan aýlanyşyndan çykýan wiruslaryň, bakteriýa antigen antitela toplumlarynyň we beýleki zyýanly maddalaryň köpüsi bu zyýanly maddalaryň bedene zyýan ýetirmeginiň öňüni almak üçin Kupffer öýjükleri tarapyndan ýuwular we arassalar. Bagyr tarapyndan arassalanan toksin galyndylary ötden içege çykarylmaly, soňra bolsa bedenden nejas bilen çykarylmaly.

Iýmit maddalarynyň metabolik özgeriş merkezi hökmünde bagyr iýmit maddalarynyň ýuwaş özgerişinde ornuny tutup bolmajak rol oýnaýar!

Stress ýagdaýynda doňuzlar metabolizmi güýçlendirýär we doňuzlaryň stresse garşy ukybyny gowulandyrýar. Bu prosesde doňuzlarda erkin radikallar ep-esli artýar, bu bolsa doňuzlaryň agramyny artdyrýar we immunitetiň peselmegine getirýär. Erkin radikallaryň öndürilmegi energiýa metabolizminiň intensiwligi bilen oňyn baglanyşyklydyr, ýagny bedeniň metabolizmi näçe güýçli bolsa, şonça-da köp erkin radikallar öndüriler. Organlaryň metabolizmi näçe güýçli bolsa, olar erkin radikallaryň hüjümine şonça aňsat we güýçli sezewar bolarlar. Mysal üçin, bagyrda dürli fermentler bar, olar diňe bir uglewodlaryň, beloklaryň, ýaglaryň, witaminleriň we gormonlaryň metabolizmine gatnaşman, eýsem detoksikasiýa, bölünip çykma, çykaryş, koagulýasiýa we immunitet funksiýalaryna hem eýedir. Ol has köp erkin radikallary öndürýär we erkin radikallar tarapyndan has zyýanlydyr.

Şonuň üçin, spesifik däl immuniteti gowulandyrmak üçin, biz doňuzlaryň bagryny goramaga we zäherden arassalamaga üns bermelidiris!